ประวัติศาสตร์การศึกษาไทยในสมัยโบราณ

 

                ประวัติศาสตร์การศึกษาไทยในอดีต  แบ่งออกเป็นหลายยุคหลายสมัย  โดยมีอาณาจักรต่าง ๆ ที่เชื่อมโยงและเกี่ยวข้องกันในอดีต  เช่น

อาณาจักรล้านนา  ปัจจุบันคือจังหวัดในแถบภาคเหนือของประเทศไทย

อาณาจักรล้านนา  เป็นอาณาจักรที่ก่อตั้งขึ้นในสมัยพญาเม็งราย  โดยมีราชธานีใหม่ซึ่งเป็นศูนย์กลางการปกครอง คือ เชียงใหม่   ซึ่งอาณาจักรล้านนาในอดีตมีอาณาเขตครอบคลุมภาคเหนือของไทย  พม่า และจีนบางส่วน   การศึกษาในยุคของอาณาจักรล้านนา ได้รับอิทธิพลจากศาสนา  เช่น  ศาสนาพราหมณ์  และพุทธ  ภาษาเขียนได้รับอิทธิพลจากพุทธศาสนา  อักขระต่าง ๆ  อักษรธรรม  พัฒนาเป็นภาษาเขียนของตนโดยมีจุดกำเนิดมาจากอักษรฝักขามสู่อักษรธรรมหรืออักษรล้านนา เรียกตามภาษาปากชาวบ้านว่า  “ตั๋วเมือง”  ซึ่งได้รับอิทธิจากศาสนาพุทธนิกายลังกาวงศ์  อาณาจักรล้านนาจึงมีภาษาเขียนเป็นของตน  อักษรที่ใช้บันทึกยังมีความใกล้เคียงและคล้ายคลึงกับอักษรต่าง ๆ ในแถบภูมิภาคเดียวกัน  เช่น  อักษรไทยน้อย   อักษรไทย  อักษรพม่า  อักษรมอญ  อักษรไทลื้อ  ด้านการศึกษาวัดเป็นศูนย์กลางของการศึกษาด้านความรู้ในการเขียน  การอ่าน รวมไปถึงวิชาทางการแพทย์  สมุนไพร  เวทมนต์คาถา สำหรับชาวบ้านทั่วไปการศึกษาจะมุ่งเน้นด้านอาชีพ  งานฝีมือ   ซึ่งอาณาจักรล้านนาถือได้ว่ามีชื่อเสียงในด้านช่างฝีมือต่าง ๆ  มาก  เนื่องจากในสมัยพญาเม็งราย ได้ไพร่พลจากเมืองต่าง ๆ ที่อยู่ในการปกครองจำนวนมาก   จึงมีช่างฝีมือมาก เช่น  ช่างเคี่ยน  ช่างไม้  ช่างเงิน  ช่างทอง  ช่างทำเครื่องเขิน  งานหัตถกรรมจักสาน  ช่างท้อผ้า  ช่างเหล็ก  อาณาจักรล้านนาจึงเต็มไปด้วยศิลปะและวัฒนธรรมที่มีเอกลักษณ์เฉพาะและมีความรุ่งเรืองมากในสมัยนั้น

อาณาจักรสุโขทัย ปัจจุบันคือจังหวัดในแถบภาคเหนือต้นล่างไปถึงภาคกลางบางส่วน  

อาณาจักรสุโขทัย   เป็นอาณาจักรที่มีความสำคัญของไทย โดยมีกษัตริย์ผู้ทรงปรีชาสามารถ  คือ  พ่อขุนรามคำแหงมหาราช สืบเชื้อสายมาจากราชวงศ์พระร่วง  เป็นผู้ประดิษฐ์อักษรไทยขึ้นในครั้งแรก  เรียกว่า  ลายสือไทย  โดยมีแม่แบบจากอักษรอินเดียฝ่ายใต้  อักษรมอญและอักษรขอม  

อาณาจักรสุโขทัย  มีรูปแบบการศึกษาโดยมีวังและวัดเป็นศูนย์กลาง  ในด้านการศึกษา สำนักราชบัณฑิตจัดการศึกษาสำหรับลูกหลานเชื้อพระวงศ์และขุนนาง  สำหรับวัดมีการจัดการศึกษาด้านการอ่านการเขียนและวิชาต่าง ๆ  ให้กับราษฎร   การศึกษาในยุคสมัยสุโขทัยจึงเป็นไปเพื่อการพัฒนาพลเมืองให้มีความรู้ความชำนาญในศาสตร์แขนงต่าง ๆ  เช่น  การต่อสู้  งานฝีมือ  ศิลปวัฒนธรรม  และด้านต่าง ๆ รวมไปถึงด้านจริยธรรมคุณธรรม  โดยมีศาสนาเป็นเครื่องมือในการขัดเกลาพลเมืองให้ประพฤติอยู่ในกรอบ  สร้างความร่มเย็นเป็นสุขให้กับบ้านเมือง สิ่งที่อาณาจักรสุโขทัยได้สร้างคุณูปการสำหรับการศึกษาไทยในปัจจุบัน  คือ  อักษรไทย

กรุงรัตนโกสินทร์  อาณาจักรสยาม

การพัฒนาการศึกษาในสมัยของกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น  ได้ส่งเสริมการศึกษาจากอดีต  คือ  วัดเป็นศูนย์กลางทางการศึกษาในด้านวิทยาการต่าง ๆ   วัดจึงมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาคน  ปลูกฝังจริยธรรมความดีงามพร้อมๆ ไปกับการถ่ายทอดความรู้วิทยาการแต่แขนง  และพัฒนารูปแบบการศึกษาให้สอดคล้องต่อการเปลี่ยนแปลงสังคมโลก  ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ราชการที่ 5  พระองค์ทรงเป็นผู้วางรากฐานการศึกษาแบบใหม่ให้กับประเทศไทยในทุกวันนี้

 

**หมายเหตุ**

 

เนื้อหาบางส่วนที่นำเสนออาจยังไม่สมบูรณ์  ซึ่งกำลังรอดำเนินการปรับปรุงเพิ่มเติม  เนื่องจากโครงสร้างที่เนื้อที่ระบุไว้ในเว็บทีมงานเขียนบรรยายเป็นโครงสร้างระดับพื้นฐาน  เพื่อเตรียมพัฒนาเนื้อหาให้สมบูรณ์ในอนาคต  น้อง ๆ  นักเรียนนักศึกษา และผู้สนใจทั่วไป  ควรหาข้อมูลเพิ่มเติมประกอบก่อนตัดสินใจนะครับ

 

 

วันที่โพส

29/03/2558

ทีมงาน

 

นิวแนวดอทเน็ต