ประวัติศาสตร์การศึกษาไทย

 

                การศึกษาไทยมีรากฐานเดิมมีรากฐานจากนักปราชญ์และชนชั้นปกครองกับศาสนาเป็นศูนย์กลางของการศึกษา  ในแต่ละยุคสมัยแต่ละราชวงศ์ที่ถือกำเนิดในดินแดนแถบนี้  ต่างได้รับอิทธิพลจากศาสนาพราหมณ์และพุทธ รวมไปถึงวิทยาการต่าง ๆ  โดยบางส่วนได้รับอิทธิพลจากอาณาจักรใกล้เคียง  เช่น   อาณาจักรขอม  อาณาจักรจีน  อาณาจักรอินเดีย  สำหรับอินเดียถือได้ว่าเป็นรากที่สำคัญของภาษาเขียน เนื่องจากอักษรที่เป็นแม่อักษรไทยในปัจจุบัน เช่น อักษรปัลลวะเป็นอักษรชนิดแรกที่แพร่เข้ามาสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้  เป็นแม่แบบของอักษรขอม  อักษรมอญ  วิวัฒนาการด้านความรู้ในด้านการเขียน  การอ่าน  และความรู้ที่อาศัยการบันทึก  จึงมีวัดเป็นศูนย์กลางการศึกษาให้กับประชาชนทั่วไป รวมไปถึงลูกหลานขุนนาง  สำหรับบางส่วนที่เป็นการจัดการศึกษาพิเศษสำหรับลูกหลานเชื้อพระวงศ์หรือลูกหลานขุนนางชั้นผู้ใหญ่ก็มีสำนักราชบัณฑิตของแต่ละราชวงศ์ตั้งขึ้นที่มีบันทึกชัดเจน  เช่น  ในสมัยอาณาจักรสุโขทัยมีการจัดตั้งสำนักราชบัณฑิตสำหรับจัดการศึกษาให้ลูกหลานเชื้อพระวงศ์และลูกหลานขุนนาง  ความรู้ที่ถ่ายทอดส่วนใหญ่จะมีความเกี่ยวข้องกับการรบ  การสงคราม  การต่อสู้  การใช้อาวุธ  ภาษา  การแพทย์

*ในสมัยโบราณให้ความสำคัญกับการพัฒนาการศึกษาทางด้านความรู้สำหรับผู้ชายเป็นหลัก  เนื่องจากบทบาทของผู้ชายมีความสำคัญในการปกครองบ้านเมือง 

*ส่วนผู้หญิงมีการจัดการศึกษาเฉพาะการบ้านการเรือน  ศิลปหัตถกรรม  เช่น  การเย็บปักถักร้อย  งานครัว   งานฝีมือ  ผู้หญิงสูงศักดิ์ส่วนใหญ่จะมีการเรียนงานฝีมือต่างๆ  ในวัง  แต่ก็อาจมีลูกหลานที่เป็นผู้หญิงของชนชั้นสูงบางส่วนได้รับการศึกษาในด้านความรู้ด้านการอ่านการเขียนบ้าง  แต่น้อยมาก 

*ชนชั้นแรงงานจัดการศึกษาโดยถ่ายทอดการอาชีพงานที่ทำในชีวิตประจำวัน  เช่น  งานฝีมือ  งานช่าง  งานสร้างอาคารบ้านเรือน  จิตรกรรม  งานปั้น  งานช่างเงิน   งานช่างทอง  เครื่องจักรสาน  ซึ่งก็เป็นการถ่ายทอดเฉพาะกลุ่ม  บางส่วนถ่ายทอดสำหรับลูกหลานของตนโดยไม่ถ่ายทอดให้คนนอกได้เรียนรู้

ต่อมาการศึกษาได้พัฒนาตามยุคสมัยจนมาถึงในยุคสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  ได้ให้ความสำคัญกับการศึกษาให้ทัดเทียมกับนานาอารยประเทศ  มีการว่าจ้างครูชาวอังกฤษมาสอนหนังสือให้กับเจ้าฟ้า และเชื้อพระวงศ์  ครูชาวอังกฤษจึงเป็นผู้จัดทำตำราเรียน  แบบฝึกต่าง ๆ สำหรับใช้ในการเรียนการสอน  และวางแผนการจัดการเรียนการสอนให้กับโรงเรียนหลวง  คือ  โรงเรียนราชกุมาร  โรงเรียนราชกุมารี  เพื่อให้ลูกหลานเจ้านายทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิงได้รับการศึกษาในการอ่าน เขียนภาษาอังกฤษ  รวมถึงวิชาคณิตศาสตร์

อิทธิพลของการศึกษาไทยจึงได้รับอิทธิพลจากการศึกษาในรูปแบบของอังกฤษ

เนื่องจากในสมัยนั้นได้มีการส่งคนไทยไปศึกษายังประเทศอังกฤษแล้วนำความรู้มาพัฒนาการศึกษาไทย  และจัดจ้างครูชาวอังกฤษเป็นผู้สอนและพัฒนาระบบการศึกษาอย่างต่อเนื่อง  ถือเป็นการพลิกโฉมการศึกษาให้มีระบบแบบแผนในรูปแบบสากล  โดยมีกระทรวงการศึกษาเป็นผู้กำกับดูแล  อิทธิพลของการพัฒนาการศึกษาไทยในช่วงแรกจึงมีระบบการศึกษาของประเทศอังกฤษเป็นแม่แบบ  โดยแบ่งแผนการเรียนออกเป็น

*มัธยมศึกษาวิสามัญศึกษา

*มัธยมศึกษาอาชีวศึกษา

*มัธยมศึกษาสามัญศึกษา

และพัฒนาการศึกษาอย่างต่อเนื่องมาจนถึงในยุคสมัยปัจจุบัน  ซึ่งทำให้การศึกษามีความหลากหลายมากขึ้นตามแนวทางของประเทศต่าง ๆ  และในยุคปฏิรูปการศึกษาของไทยที่ผ่านมา เพื่อให้การศึกษาสอดคล้องกับความเป็นไทยพร้อม ๆ  กับการพัฒนาความรู้ระดับสากลอย่างสมดุล   

 

 

**หมายเหตุ**

 

เนื้อหาบางส่วนที่นำเสนออาจยังไม่สมบูรณ์  ซึ่งกำลังรอดำเนินการปรับปรุงเพิ่มเติม  เนื่องจากโครงสร้างที่เนื้อที่ระบุไว้ในเว็บทีมงานเขียนบรรยายเป็นโครงสร้างระดับพื้นฐาน  เพื่อเตรียมพัฒนาเนื้อหาให้สมบูรณ์ในอนาคต  น้อง ๆ  นักเรียนนักศึกษา และผู้สนใจทั่วไป  ควรหาข้อมูลเพิ่มเติมประกอบก่อนตัดสินใจนะครับ

 

 

วันที่โพส

29/03/2558

ทีมงาน

นิวแนวดอทเน็ต