จุดมุ่งหมายของนิทาน

 

หากกล่าวถึงจุดมุงหมายของนิทานแล้ว  นิทานแต่ละเรื่อง  นิทานแต่ละภาษา แต่ละประเทศมีเรื่องราว  เค้าโครงเรื่องส่วนใหญ่ที่คล้าย  ๆ  กัน  โดยแฝงสิ่งที่ต้องการสอดแทรกเรื่องราว  สาระ  ตามจุดมุ่งหมายของนิทานเรื่องนั้น ๆ  โดยเน้นการส่งเสริมด้วยวิธีการและหัวข้อต่าง ๆ ซึ่งสามารถอธิบายได้ดังนี้

1. ส่งเสริมจินตนาการ

ด้านจุดมุ่งหมายของนิทานเพื่อการส่งเสริมจิตนาการ  มีความสำคัญอย่างมาก  เพราะจินตนาการ คือ  สิ่งที่ต้องสร้างขึ้นเองตามธรรมชาติ   ผู้ปกครองหรือครูมีหน้าที่เพียงเป็นผู้ส่งเสริม การส่งเสริมจิตนาการที่เหมาะสมสำหรับเด็กที่สุด  คือ  นิทาน  เพราะนิทานมีเรื่องราว  มีตัวละครให้เด็กเกิดการวาดฝันทางความคิด  ความฝันหรือจิตนาการในหัวของเด็กจะถูกสร้างขึ้น  จุดมุงหมายของนิทานหลาย ๆ เรื่อง  เพื่อให้เด็กเกิดความคิด  เช่น  เรื่อง อัศจรรย์ของตัวละครบางตัว  เป็นต้น

 

2. ส่งเสริมประสบการณ์

ด้านจุดมุ่งหมายของนิทานเพื่อการส่งเสริมประสบการณ์  เด็กที่ฟังนิทานจะซึมซับประสบการณ์ใหม่ ๆ จากเรื่องเล่า จากตัวละครในเรื่อง ประสบการณ์จากการทำความรู้จักตัวละคร  ซึ่งส่วนใหญ่นิทานสำหรับเด็กจะมีเรื่องราวของสัตว์หรือสิ่งของเข้ามาเกี่ยวข้อง 

 

3. ส่งเสริมทักษะทางภาษา

ด้านจุดมุ่งหมายของนิทานเพื่อการส่งเสริมภาษา  เด็กจะเรียนรู้คำใหม่ ๆ  จากนิทาน  ซึ่งการจดจำและเรียนรู้คำศัพท์สำหรับเด็กจะเป็นไปตามธรรมชาติ  ผ่านบทสนทนา  ผ่านการเล่าของผู้ปกครองหรือครู  การสอดแทรกในด้านภาษาสำหรับเด็กส่วนใหญ่จะเป็นคำศัพท์ง่าย ๆ เหมาะสำหรับเด็ก

 

4. ส่งเสริมทักษะการฟัง

ด้านจุดมุ่งหมายของนิทานเพื่อการส่งเสริมทักษะการฟัง  เมื่อฟังนิทานแล้วเด็กจะเรียนรู้และเข้าใจเนื้อเรื่องที่ฟังอย่างตั้งใจทำให้เกิดสมาธิ  เกิดความตั้งใจในการฟัง  การฟังมีประโยชน์ทำให้เด็กได้เกิดความคิด  จิตนาการตามเรื่องราวไปด้วย

    

5. ส่งเสริมทักษะการคิด

ด้านจุดมุ่งหมายของนิทานเพื่อการส่งเสริมทักษะการคิด  เมื่อฟังนิทาน  ทำให้เด็กได้คิด  ให้หาเหตุผลในแบบของเด็ก ๆ การฝึกคิดตามเรื่องราวของเด็กจะช่วยให้เด็กได้เรียนรู้กระบวนการคิดอย่างเป็นธรรมชาติ

 

6. ส่งเสริมทักษะการตั้งคำถาม

ด้านจุดมุ่งหมายของนิทานเพื่อการส่งเสริมทักษะการตั้งคำถาม  เมื่อฟังนิทาน และสนุกสนานไปกับนิทาน  เรียนรู้พฤติกรรมของตัวละคร  เด็กมักจะมีคำถามตามประสาเด็ก ๆ  ซึ่งเป็นจุดมุ่งหมายของนิทานสำหรับเด็ก คือ การฝึกให้ตั้งคำถาม  ถามเหตุผล คนเล่านิทานจึงมีโอกาสได้อธิบายในสิ่งที่ต้องการจะสอดแทรกให้เด็กได้เรียนรู้

 

7. ส่งเสริมหลักคุณธรรม

ด้านจุดมุ่งหมายของนิทานเพื่อการส่งเสริมหลักคุณธรรม  เมื่อฟังนิทานแล้ว  เนื้อหาและการกระทำของตัวละครในนิทานบางเรื่องจะแฝงสาระเรื่องคุณธรรมให้เด็กได้ซึมซับ  เป็นการปลูกฝังความดีงามภายในจิตใจเด็ก  เมื่อเด็กฟังนิทานเรื่องที่สอดแทรกคุณธรรมบ่อย ๆ  เด็กจะจดจำและเรียนรู้หลักของคุณธรรมไปโดยอัตโนมัติ  ส่งผลให้เด็กที่ฟังนิทานที่สอดแทรกคุณธรรมเติบโตขึ้นพร้อมกับหลักความคิดที่ดีงาม  รู้จักแยกแยะถูกผิด  ความดีความไม่ดีได้

 

8. ส่งเสริมการเรียนรู้ทางสังคม

ด้านจุดมุ่งหมายของนิทานเพื่อการส่งเสริมการเรียนรู้ทางสังคม  การฟังนิทาน เนื้อหาของนิทานบางส่วนจะมีการสอดแทรกการอยู่ร่วมกันในสังคม  การรู้จักเห็นอกเห็นใจผู้อื่น  ความสามัคคีในหมู่คณะ  ซึ่งสิ่งเหล่านี้จะส่งผลให้พฤติกรรมในอนาคตของเด็ก  การฟังนิทานจึงให้คุณค่าในการรู้จักอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมอย่างมีความสุข

 

9. ส่งเสริมการสร้างนิสัย

ด้านจุดมุ่งหมายของนิทานเพื่อการส่งเสริมการสร้างนิสัยที่ดี  เนื่องจากวัยเด็กมีความซุกซน  ยังขาดหลักเหตุผล  ยังไม่รู้จักถูกผิด  การใช้นิทานเป็นเครื่องขัดเกลาจิตใจ  ให้ข้อคิดและผลสรุปที่เตือนใจเด็ก ๆ  จะทำให้เด็กมีพฤติกรรมที่ดีขึ้น

     

 

จุดมุ่งหมายของนิทานแต่ละเรื่องจึงแตกต่างกันออกไป  บางเรื่องอาจครอบคลุมจุดมุ่งหมายแทบทุกข้อ  บางเรื่องอาจครอบคลุมจุดมุ่งหมายบางข้อ  แต่โดยรวมแล้วนิทานสำหรับเด็กจะมีจุดมุ่งหมายที่ต้องการแทรกโดยผู้เขียนหรือผู้เล่าต้องการให้ผู้ฟังหรือเด็กเรียนรู้ผ่านเรื่องราว

 

การใช้นิทานเป็นสื่อสร้างสรรค์สังคมในระดับพื้นฐานจึงเป็นสิ่งที่ควรค่าแก่การปลูกฝังการรักนิทาน

 

 

หวังว่าแนวคิดการสร้างนิทานที่ผู้เรียบเรียงบรรยายไว้จะนำพาให้ผู้สนใจพัฒนาผลงานนิทานของตนเองเพื่อสร้างสรรค์สังคมร่วมกัน

 

 

https://th-th.facebook.com/newsguidance

https://plus.google.com/+NewnaewNet/posts

หรือ  e-mail :  This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

 

ผู้เรียบเรียง

พยัคฆ์กูรู

 

วันที่โพส

 

30  ตุลาคม  2557