ประเภทของนิทาน

 

ว่าด้วยเรื่องประเภทของนิทาน  การแบ่งนิทานตามเนื้อหา  มีผู้อธิบายไว้แตกต่างกันไป  แต่สำหรับส่วนตัวผู้เรียบเรียงแล้ว  ขอแบ่งตามรายละเอียด ดังนี้

1. นิทานตำนาน

2. นิทานท้องถิ่น

3.  นิทานธรรมะ

4.  นิทานบันเทิง

5.  นิทานสอนใจ

 

 1. นิทานตำนาน

นิทานตำนาน  มีอยู่หลายเรื่องด้วยกัน ส่วนมากนิทานตำนานมีความเกี่ยวโยงกับความเชื่อ  ความศรัทธาในสิ่งต่าง ๆ  เช่น  เทพเจ้า  นางฟ้า   สวรรค์  นรก  เจ้าชาย  เจ้าหญิง ฯลฯ

ยกตัวอย่างนิทานตำนาน  เช่น  เรื่อง  กำเนิดเทวาดา, เรื่อง เทพเจ้าต่าง ๆ, เรื่อง พญากาเผือก ฯลฯ

 

2. นิทานท้องถิ่น/พื้นบ้าน

นิทานท้องถิ่น  ส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องเล่าเฉพาะของแต่ละถิ่น  ซึ่งบางเรื่องเชื่อมโยงกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ  หรือเรื่องราวบางส่วนที่มีมูลเหตุจากเหตุการณ์ที่เคยเกิดขึ้น 

ยกตัวอย่างนิทานท้องถิ่นนิทานพื้นบ้าน  เช่น  เรื่อง ศรีธนญชัย, เรื่อง  ปลาบู่ทอง  ฯลฯ

 

3.  นิทานธรรมะ

นิทานธรรมะ  มีมูลเหตุมาจากเรื่องราวทางศาสนา  แฝงแง่คิดคติความเชื่อของศาสนา 

ตัวอย่างนิทานธรรมะ  เช่น  กลุ่มนิทานชาดก, นิทานแฝงคติธรรม   ฯลฯ

 

4.  นิทานบันเทิง

นิทานบันเทิง  นิทานเหล่านี้ส่วนใหญ่เน้นความตลกขบขัน  บางอย่างมีเรื่องทะลึ่งเข้ามาเกี่ยวข้อง  บางอย่างเป็นเรื่องที่ช่วยให้เด็กเกิดความสนุกสนานกับการฟัง

ตัวอย่างนิทานบันเทิง  เช่น  เจี้ยก้อม  เรื่องเล่าของภาคเหนือ,   ฯลฯ

 

5.  นิทานสอนใจ

นิทานสอนใจ  มีหลากหลายรูปแบบไม่จำกัดเพียงนิทานธรรมะ  ยังร่วมไปถึงเรื่องที่ไม่เกี่ยวกับศาสนา  แต่เน้นเรื่องของคุณความดี  หลักคุณธรรมความคิด  หลักการใช้สติปัญญา  หลักการพึ่งพาอาศัยกัน

ยกตัวอย่างนิทานสอนใจ  เช่น  กลุ่มนิทานอีสป, กลุ่มนิทานสุภาษิต, เรื่อง ราชสีห์กับหนู, เรื่อง  ชาวนากับงูเง่า  ฯลฯ 

 

อันที่จริงหากจะว่าไปแล้วการแบ่งประเภทแบบชัดเจนเลยก็คงไม่ได้ เพราะบางเรื่องมีความคาบเกี่ยวกับประเภทอื่น  เช่น  นิทานพื้นบ้านบางเรื่องก็แฝงคติสอนใจ  แต่เมื่อแบ่งแล้วก็ง่ายต่อการเรียนรู้  นิทานตำนานบางเรื่องก็เป็นนิทานที่เกี่ยวกับท้องถิ่น  เป็นนิทานพื้นบ้านอีกประเภทก็เป็นได้

ฉะนั้นหากจะแยกชัดเจนเลยคงเป็นไปได้ยากเพราะนิทานส่วนใหญ่มีเรื่องราว ๆ  ต่าง ๆ  ที่หลากหลายในเรื่องเดี่ยว 

***แต่นิทานสำหรับเด็กที่สร้างขึ้นใหม่ส่วนใหญ่จะมีจุดมุ่งหมายเฉพาะเจาะจงมากขึ้นกว่านิทานทรงคุณค่าในอดีต  ดังนั้นนิทานจึงเปลี่ยนแปลงตามยุคสมัย  การแบ่งประเภทจึงทำเพื่อความสะดวกในการแยกประเภทตามยุคสมัย  แต่สำหรับนิทานทรงคุณค่ายุคเก่าหากจะจัดแยกก็คงเป็นแบบหลวม ๆ ไปก่อน

 

สำหรับนิทานแล้ว  ขึ้นชื่อว่านิทานไม่ว่าจะประเภทใดก็ตาม ใจความสำคัญที่สุด  คือ  ความสนุก  น่าติดตาม  เป็นอันดับแรก   ส่วนอันดับต่อมา คือ  สาระความรู้  ข้อคิด  คติเตือนใจ  นิทานจึงมีคุณค่าและความหมายสำหรับเด็กและผู้ฟัง 

 

 

 

https://th-th.facebook.com/newsguidance

https://plus.google.com/+NewnaewNet/posts

หรือ  e-mail :  This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

 

ผู้เรียบเรียง

พยัคฆ์กูรู

 

วันที่โพส

 

30  ตุลาคม  2557